FM-200 Fire Suppression System คืออะไร? ระบบดับเพลิงสะอาดที่ปกป้องอุปกรณ์สำคัญโดยไม่ทิ้งคราบ
FM-200 Fire Suppression System คืออะไร
FM-200 Fire Suppression System เป็นระบบดับเพลิงด้วยสารสะอาด (Clean Agent Fire Suppression System) ที่ใช้สารดับเพลิง HFC-227ea (Heptafluoropropane) เป็นตัวกลางในการควบคุมเพลิงไหม้
ระบบนี้ได้รับการออกแบบเพื่อดับเพลิงอย่างรวดเร็วโดยไม่ใช้น้ำ ไม่ทิ้งคราบ และไม่เป็นสื่อนำไฟฟ้า จึงเหมาะสำหรับพื้นที่ที่มีอุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์ เครื่องจักร หรือทรัพย์สินที่มีมูลค่าสูง ซึ่งความเสียหายจากน้ำอาจมีผลกระทบมากกว่าตัวเพลิงไหม้
พื้นที่ที่นิยมติดตั้ง ได้แก่
Data Center
Server Room
ห้อง UPS
ห้องไฟฟ้า (Electrical Room)
ห้องควบคุม (Control Room)
ห้องโทรคมนาคม
ห้องเก็บเอกสารสำคัญ
พิพิธภัณฑ์และห้องจัดเก็บวัตถุมีค่า
หลักการทำงานของระบบ FM-200
ระบบ FM-200 ทำงานร่วมกับระบบตรวจจับเพลิงไหม้ โดยมีลำดับการทำงานดังนี้
Smoke Detector หรือ Heat Detector ตรวจพบสัญญาณของเพลิงไหม้
Fire Alarm Control Panel ประมวลผลและยืนยันเหตุการณ์
ระบบแจ้งเตือนด้วยเสียงและแสง พร้อมหน่วงเวลาก่อนปล่อยสารดับเพลิงตามที่ออกแบบ
ผู้ที่อยู่ภายในพื้นที่อพยพออกจากห้อง
ระบบเปิดวาล์วถัง FM-200
สารดับเพลิงถูกส่งผ่านระบบท่อไปยังหัวฉีด
สารกระจายทั่วพื้นที่และควบคุมการเผาไหม้อย่างรวดเร็ว
FM-200 ดับเพลิงได้อย่างไร
FM-200 ทำงานโดยดูดซับพลังงานความร้อนจากเปลวไฟเป็นหลัก และช่วยยับยั้งปฏิกิริยาทางเคมีของการเผาไหม้บางส่วน ทำให้ไฟดับลงอย่างรวดเร็ว
ข้อดีของสาร FM-200 คือ
ไม่ทิ้งคราบ
ไม่ทำลายอุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์
ไม่เป็นสื่อนำไฟฟ้า
สามารถกลับมาใช้งานพื้นที่ได้หลังจากตรวจสอบความปลอดภัยและระบายอากาศตามขั้นตอนที่เหมาะสม
องค์ประกอบหลักของระบบ FM-200
1. Agent Cylinder
ถังบรรจุสาร FM-200 ซึ่งเก็บสารไว้ภายใต้แรงดันด้วยก๊าซไนโตรเจน
จำนวนและขนาดของถังขึ้นอยู่กับ
ปริมาตรของห้อง
ระดับความเสี่ยง
ความเข้มข้นของสารดับเพลิงที่ออกแบบ
มาตรฐานที่ใช้อ้างอิง
2. Cylinder Valve และ Actuator
ทำหน้าที่ควบคุมการปล่อยสารดับเพลิง
สามารถสั่งงานได้ด้วย
Solenoid
Pneumatic Actuator
Manual Release
3. Distribution Piping
ระบบท่อแรงดันสูงสำหรับลำเลียงสารดับเพลิงจากถังไปยังหัวฉีด
การออกแบบต้องคำนวณแรงดัน อัตราการไหล และระยะเวลาการปล่อยสารให้เป็นไปตามมาตรฐาน
4. Discharge Nozzle
หัวฉีดทำหน้าที่กระจายสาร FM-200 ให้ครอบคลุมพื้นที่ทั้งหมด
ตำแหน่งหัวฉีดต้องผ่านการคำนวณทางวิศวกรรม เพื่อให้ได้ความเข้มข้นของสารดับเพลิงที่เหมาะสม
5. Fire Detection System
ระบบตรวจจับเพลิงไหม้ เช่น
Smoke Detector
Heat Detector
Aspirating Smoke Detection (ASD)
หลายโครงการใช้หลักการ Cross Zone Detection เพื่อเพิ่มความน่าเชื่อถือของการสั่งปล่อยสารและลดโอกาสการปล่อยจากการแจ้งเตือนผิดพลาด
6. Clean Agent Control Panel
ทำหน้าที่
รับสัญญาณจาก Detector
หน่วงเวลาการปล่อยสาร
แจ้งเตือนก่อนปล่อยสาร
ควบคุมการปล่อย FM-200
แสดงสถานะของระบบ
บันทึกเหตุการณ์
ข้อดีของระบบ FM-200
ดับเพลิงได้รวดเร็ว
ไม่ใช้น้ำ
ไม่ทิ้งคราบหลังการใช้งาน
ไม่เป็นสื่อนำไฟฟ้า
ลดความเสียหายต่ออุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์
ลดระยะเวลาหยุดการทำงานของธุรกิจ
เหมาะกับพื้นที่ที่มีทรัพย์สินมูลค่าสูง
ข้อจำกัดของระบบ FM-200
แม้ว่าระบบ FM-200 จะมีประสิทธิภาพสูง แต่มีข้อควรพิจารณา เช่น
ห้องที่ป้องกันต้องมีความแน่นหนาเพียงพอ เพื่อรักษาความเข้มข้นของสารดับเพลิงตามเวลาที่ออกแบบ
ควรมีการทดสอบความแน่นหนาของห้อง (Door Fan Test) เมื่อโครงการกำหนด หรือเมื่อมีการเปลี่ยนแปลงโครงสร้างของห้อง
ต้องมีระบบตรวจจับเพลิงไหม้ที่เชื่อถือได้
ต้องมีการตรวจสอบและบำรุงรักษาอย่างสม่ำเสมอ
สาร HFC-227ea มีค่า Global Warming Potential (GWP) สูงกว่าสารดับเพลิงบางชนิด ทำให้บางโครงการอาจพิจารณาทางเลือกอื่นตามนโยบายด้านสิ่งแวดล้อม
ระบบ FM-200 สามารถเชื่อมต่อกับระบบอะไรได้บ้าง
ระบบสามารถทำงานร่วมกับ
Fire Alarm System
Building Automation System (BAS)
CCTV System
Access Control System
Public Address / Voice Alarm System
ระบบตัดไฟฟ้า
ระบบหยุดเครื่องปรับอากาศและระบบระบายอากาศ
Supervisory Monitoring System
การเชื่อมโยงระบบช่วยให้การตอบสนองต่อเหตุเพลิงไหม้เป็นไปอย่างมีประสิทธิภาพและเป็นลำดับ
การตรวจสอบและบำรุงรักษา
ระบบ FM-200 ควรได้รับการตรวจสอบเป็นประจำ เช่น
ตรวจสอบแรงดันถัง
ตรวจสอบน้ำหนักสารดับเพลิง (ตามวิธีที่ผู้ผลิตกำหนด)
ตรวจสอบวาล์วและอุปกรณ์สั่งปล่อย
ตรวจสอบหัวฉีดและระบบท่อ
ทดสอบระบบตรวจจับเพลิงไหม้
ทดสอบระบบแจ้งเตือนก่อนปล่อยสาร
ตรวจสอบแบตเตอรี่สำรองและระบบควบคุม
บันทึกผลการตรวจสอบและการบำรุงรักษา
มาตรฐานและข้อกำหนดที่เกี่ยวข้อง
การออกแบบ ติดตั้ง และบำรุงรักษาระบบ FM-200 ควรอ้างอิงมาตรฐานและข้อกำหนดที่เกี่ยวข้อง เช่น
NFPA 2001 : Standard on Clean Agent Fire Extinguishing Systems
NFPA 72 : National Fire Alarm and Signaling Code
NFPA 70 : National Electrical Code (สำหรับงานไฟฟ้าที่เกี่ยวข้อง)
กฎหมายควบคุมอาคารของประเทศไทย
มาตรฐาน วสท. และข้อกำหนดของหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง
ข้อกำหนดของบริษัทประกันภัย (ถ้ามี)
FM-200 กับ Novec 1230 ต่างกันอย่างไร
ทั้งสองระบบเป็นระบบดับเพลิงแบบ Clean Agent และได้รับการออกแบบตามมาตรฐาน NFPA 2001 แต่มีความแตกต่างในคุณสมบัติของสารดับเพลิง
หัวข้อ FM-200 Novec 1230 สารดับเพลิง HFC-227ea FK-5-1-12 คราบหลังการใช้งาน ไม่มี ไม่มี เป็นสื่อนำไฟฟ้า ไม่เป็น ไม่เป็น เหมาะกับอุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์ เหมาะสม เหมาะสม มาตรฐานหลัก NFPA 2001 NFPA 2001 ด้านสิ่งแวดล้อม มีค่า GWP สูงกว่า มีค่า GWP ต่ำกว่า
การเลือกใช้ควรพิจารณาความต้องการของโครงการ งบประมาณ ความพร้อมของผลิตภัณฑ์ การบำรุงรักษา และนโยบายด้านสิ่งแวดล้อมขององค์กร
สรุป
FM-200 Fire Suppression System เป็นระบบดับเพลิงแบบ Clean Agent ที่ได้รับความนิยมอย่างต่อเนื่องสำหรับการปกป้องห้องที่มีอุปกรณ์สำคัญและทรัพย์สินมูลค่าสูง ด้วยคุณสมบัติในการดับเพลิงอย่างรวดเร็ว ไม่ทิ้งคราบ และไม่ทำลายอุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์
การออกแบบระบบอย่างถูกต้อง การติดตั้งโดยผู้เชี่ยวชาญ และการตรวจสอบบำรุงรักษาอย่างสม่ำเสมอ จะช่วยให้ระบบพร้อมใช้งานเมื่อเกิดเหตุฉุกเฉิน ลดความเสียหายจากเพลิงไหม้ และเพิ่มความต่อเนื่องในการดำเนินธุรกิจ
